|
KÖY KANUNU
Kanun Numarası
: 442
Kabul Tarihi :
18/3/1924
Yayımlandığı R. Gazete :
Tarih : 7/4/1924 Sayı: 68
Yayımlandığı Düstur :
Tertip: 3 Cilt: 5 Sayfa: 336
BİRİNCİ FASIL
Madde 1 - Nüfusu iki binden
aşağı yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile yirmi bin arasında olanlara (kasaba)
ve yirmi binden çok nüfusu olanlara (şehir) denir. Nüfusu iki binden aşağı
olsa dahi belediye teşkilatı mevcut olan nahiye, kaza ve vilayet merkezleri
kasaba itibar olunur. Ve Belediye Kanununa tabidir.
Madde 2 - Cami, mektep,
otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan ve toplu veya dağınık
evlerde oturan insanlar bağ ve bahçe ve tarlalariyle birlikte bir köy teşkil
ederler.
Madde 3 - Bu kanunun hükmü
başlar başlamaz her köyün sınırı ihtiyar meclis tarafından bir kağıda
yazılır. Sınır için komşu köyler ile aralarında uzlaşamadıkları yerler varsa
bu da gösterilir ve yazılan sınır kağıdı ihtiyar meclisince mühürlenerek
nahiye müdürüne gönderilir. Nahiye müdürü de bu sınır kağıdını kaza veya
vilayete gönderir. Oralarda idare meclisince sınır kağıdı tetkik ve tasdik
olunduktan sonra tasdikli bir örneği tekrar köy ihtiyar meclisine verilmek
üzere nahiye müdürüne yollandığı gibi asıl sınır kağıdı da tasdikli olarak
tapu idaresine verilir. İki köy arasında uzlaşılamıyan sınırlar için idare
meclisleri tahkikat ve tetkikat yaparak sınırı beşinci maddeye göre çizip
her iki köye de tasdikli birer örneğini gönderir ve bu katidir. Kazadaki
bütün köylerin tasdikli sınır kağıtları tapuca bir deftere yazılıp defterin
altı idare meclisine tasdik ettirilir. Ayrıca bu tasdikli defterin bir
suretide tapuca çıkarılıp idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy
sınırlarına ait işlerde Devlet daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli
defterler esastır.
Madde 4 - Bir köyün sınırı
aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir.
1 - Eskiden beri bir köyün
sayılan bütün tarla, bağ bahçe, çayır, zeytinlik palamutluk, baltalık ve
ortaklar sınır içinde kalmalı.
2 - Dağlık ve ormanlık
havalide ötede beride dağınık olan evler, tarlalar, meralar parça parça en
yakın köye bağlı sayılmakla beraber bunlar sınır haricinde bırakılmalı
yalnız her birinin adı sınır kağıdının altında yazılmalı.
3 - Sınır mümkün olduğu
kadar kolay anlaşılacak surette dereler, tepeler, yollar veya diğer
değişmiyen işaretli yerlerden geçmeli ve bu dere, tepe ve yolların veya
işaretli yerlerin köylüce adları ne ise behemehal sınırda sıra- siyle
yazılmalı.
4 - Eğer bir köyün sınırını
derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer değişmiyen işaretli yerlerden
geçirmek kabil olmazsa o halde sınır mümkün olduğu kadar düz yapılmalı ve
büyük taşlar dikilerek sınır gösterilmeli.
5 - Bir köy ahalisinden
bazı kimselerin başka bir köy arazisi içinde kalan dağınık tarla, bağ, bahçe
gibi yerleri sahibinin bulunduğu köyün sınırında değil öteki köyün sınırında
gösterilmeli.
6 - Bir köyün sınırı
mutlaka diğer köyün sınıriyle birleşmek lazım gelmez.
İki köyün sınırları
arasında eskidenberi hiçbir köyün malı sayılmıyan boş arazi, dağlar,
ormanlar, yaylaklar varsa bunlar gene sınırın dışında bırakılmalı.
7 - Bir köyün malı olan
yaylaların o köy ihtiyar meclisi tarafından ayrıca sınırı çizilmekle beraber
bu sınır kağıdı asıl köyün sınır kağıdı ile birleştirilmeli.
Madde 5 - İki köy arasında
nizalı sınırların çizilmesi için Hükümetin emriyle iki köy heyeti
ihtiyariyesi bir araya toplanarak işin kendi aralarında düzeltilmesi için
çalışılır. Gene uzlaşamadıkları halde idare meclisi tetkikat ve tahkikat
yaparak altı ay içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu kati olur.Beş
sene müddetle değiştirilemez.
Bir köy sınırı; bu kanun
mucibince çizildikten beş sene sonra hasıl olacak lüzum ve ihtiyaç üzerine
ihtiyar meclisi sınırın büyültülüp küçültülmesi için müracaatta bulunabilir.
Şayet bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunmuyorsa
vilayet veya kaza idare meclisleri kararıyla sınır tashih olunur ve tasdikli
deftere yazılır.
Sınırın büyültülmesi veya
küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu maddenin birinci fıkrasına göre
mesele halledilir.
Madde 6 - (Değişik:
25/2/1998 - 4342/34 md.) Birkaç köy arasında müşterek olan sıvat, sulak,
pınar ve baltalık gibi yerler eğer bir köy sınırı içinde kalıyorsa o köyün
malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi istifade ederler.
Bu gibi müşterek yerler bir
köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade eden köylerin müştereken
malı olup her köyün sınır kağıdında bu hakları yazılır ve müştereken koruyup
eskisi gibi istifade ederler.
Madde 7 - Köy bir yerden
bir yere götürülebilen veya götürülemiyen mallara sahip olan ve işbu kanun
ile kendisine verilen işleri yapan başlı başına bir varlıktır. Buna (şahsı
manevi) denir.
Madde 8 - Köyün orta malı
kanun karşısında Devlet malı gibi korunur. Bu türlü mallara el uzatanlar
Devlet malına el uzatanlar gibi ceza görürler.
Madde 9 - İşbu kanun ile
köye verilen işleri görmek (Köy muhtarının) ve (İhtiyar meclisinin)
vazifesidir.
Madde 10 - Muhtar, köyün
başıdır. İşbu kanuna göre köy işlerinde söz söylemek, emir vermek ve emrini
yaptırmak muhtarın hakkıdır.
Muhtar Devletin memurudur.
Devlet işlerinde vazifesini (36) ncı maddeye göre yapar.
Madde 11 - Köy muhtarının
ve yapacağı işte köy muhtariyle birlik olanlara köy işlerinde fenalıkları
anlaşılırsa Devlet memuru gibi muhakeme edilirler ve ceza görürler .
İKİNCİ FASIL
Köy işleri
Madde 12 - Köye ait işler
ikiye ayrılır:
1 - Mecburi olan işler;
2 - Köylünün isteğine bağlı
olan işler.
Köylü mecburi olan işleri
görmezse ceza görür. İsteğine bağlı olan işlerde ceza yoktur. Ancak köylünün
isteğine bağlı bu gibi işlerde köy derneğinin yarısından çoğu hükmederler ve
vilayete bağlı olan yerlerde vali ve kazaya bağlı olan köylerde kaymakamın
rızasını alırlarsa o iş bütün köylü için mecburi olur. Ve yapmıyan ceza
görür.
Madde 13 - Köylünün mecburi
işleri şunlardır:
1 - Sıtma, sivrisinek
tarafından aşılandığı ve sivrisinek de su birikintilerinde barındığı ve
ürediği için her şeyden evvel köy sınırı dahilindeki su birikintilerini
kurutmak;
2 - Köye kapalı yoldan
içilecek su getirmek ve çeşme yapmak, köyün içtiği su kapalı geliyorsa
yolunda delik deşik bırakmamak ve mezarlıktan veya süprüntülük ve
gübrelikten geçiyorsa yolunu değiştirmek;
3 - Köylerdeki kuyu
ağızlarına bir arşın yüksekliğinde bilezik ve etrafını iki metre eninde
harçlı döşeme ile çevirmek;
4 - Evlerde odalarla
ahırları bir duvarla birbirinden ayırmak;
5 - Köyün her evinde üstü
kapalı ve kuyulu veya lağımlı bir hala yapmak ve köyün münasip bir yerinde
herkes için kuyusu kapalı veya lağımlı bir (Hela) yapmak;
6 - Evlerden dökülecek pis
suların kuyu, çeşme, pınar sularına karışmıyarak ayrıca akıp gitmesi için
üstü kapalı akıntı yapmak;
7 - Köyde evlerin etrafını
ve köyün sokaklarını temiz tutmak, her ev kendi önünü süpürmek;
8 - Çeşme, kuyu ve pınar
başlarında gübre, süprüntü bulundurmayıp daima temiz tutmak, ve fazla sular
etrafa yayılarak bataklık yapmaması için akıntı yapmak;
9 - Köyün süprüntü ve
gübreliğini köyden uzakça yol üstü olmayan sapa ve rüzgaraltı yerlerde
yapmak ve herkese o gübrelikten ayrı yerler gösterilmek;
10 - Her köyün bir başından
öbür başına kadar çaprazlama iki yol yapmak (bu yollar köy meydanından
geçecektir.)
11 - Köyün büyüklüğüne göre
orta yerinde ve mümkün olamazsa kenarında bir meydan açmak;
12 - Köy meydanının bir
tarafında ihtiyar meclisinin toplanıp köyün işlerini görüşmeleri için bir
köy odası yapmak;
13 - Köy, yol üzerinde
uğrak ve konuk ise köy odası yanında ocaklı ve ahırlı bir konuk odası yapmak;
14 - Köyde bir mescit
yapmak (yeniden yapılacak ise köy meydanının bir tarafına yapılacaktır.)
15 - Köyde maarif
idarelerinin vereceği örneğe göre bir mektep yapmak (yeniden yapılacak ise
köyün en havadar bir tarafına yapılacak ve mektebin herhalde bir bahçesi
bulunacaktır.);
16 - Köy yollarının ve
meydanının etrafına ve köyün içinde ve etrafındaki su kenarlarına ve
mezarlıklara ve mezarlık ile köy arasına ağaç dikmek. (Köylü her sene adam
başına en az bir ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup yeşilleninciye kadar
ağaca bakacak va yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve kemirerek zarar
vermesinin önünü almak için etrafına çalı çırpı sarıp muhkemce bağlıyacaktır.);
17 - Köy korusunu muhafaza
etmek;
18 - Köyden Hükümet
merkezine veya komşu köylere giden yolların kendi sınırı içindeki kısmını
yapmak ve onarmak ve yollar üzerindeki küçük hendek ve derelerin üstlerine
köprü yapmak ve yol üzerinden gelip gitmeğe zorluk verecek şeyleri kırmak,
kaldırmak. (Bir yol üzerindeki işlerin köyden köy sınırının bittiği yere
kadar olanı o köyündür.);
19 - Köy halkından askerde
bulunanların ve bakacağı olmayan öksüzlerin tarlalarını, bağ ve bahçelerini
(imece) yoliyle sürüp ekmek, harmanlarını kaldırmak;
20 - Köy namına nalbant,
bakkal, arabacı dükkanları yaptırmak;
21 - Köye ortaklama korucu,
sığırtmaç, danacı ve çoban tutmak;
22 - Köyde insanlarda
salgın ve bulaşık bir hastalık çıkarsa veya firengili adam görülürse o gün
bir adam yollıyarak Hükümete haber vermek. (Bu haber üzerine kazadan memur
gelinciye kadar hastanın yanına bakacaklardan başkalarını sokmamak lazımdır.);
23 - Köy hayvanlarında
salgın ve bulaşık bir hastalık görülürse o gün bir adam yollıyarak Hükümete
haber vermek; bu haber üzerine kazadan bir memur gelinciye kadar hasta olan
hayvanı diğerlerinden ayırmak ve hasta hayvan ile beraber bulunmuş olan
hayvanları köyün hasta olmayan hayvanları ile karıştırmamak;
24 - Köyde su basması
olursa birleşerek selin yolunu değiştirmek;
25 - Ekine, mahsule,
yemişli, yemişsiz ağaçlara, bağlara, bahçelere zarar veren kuşları,
böcekleri, tırtılları öldürmek. (Bunun için hangi türlü kuşların ve
böceklerin hangi zamanlarda ve nasıl öldürülmesi lazım geldiği Hükümetten
sorulacak ve nasıl öğretilirse öyle yapılacaktır.);
26 - Köy halkının ekilmiş
ve dikilmiş mahsullerini, ağaçlarını her türlü zarar ve ziyandan muhafaza
etmek;
27 - Mecbur olmadıkça yol
üzerine halkın kolaylıkla gelip geçmesine dokunacak şeyler koymamak;
28 - Birdenbire yıkılarak
altında adam ve hayvanat kalacak derecede çürümüş veya eğilmiş duvar veya
damları bir sakatlık çıkarmaması için yıktırmak veya tamir ettirmek;
29 - (Değişik: 2/12/1925 -
684/1. md.) (Köy içinde bila zaruretin hayvan koşturmamak).
30 - Muhafazasına mecbur
oldukları yırtıcı ve azgın hayvanları başı boş salıvermemek;
31 - Devlet parasını
kıymetinden aşağı aldırtmamak;
32 - Bir adamın suda veya
başka suretle başına bir felaket gelince onu kurtarmak elinde iken yardım
etmek;
33 - Köyde çürümüş ve
kokmuş meyva vesair sıhhate muzır şeyler köyden dışarıya götürülür ve
gömülür;
34 - Bir hayvana
götüremiyecek kadar yük yüklettirmemek;
35 - Yaylımlara başlı
başına hayvan salmamak ve ortaklama çayırları biçmemek;
36 - Bir yeri kazarak
başkalarının hayvan ve davarlarının düşüp ölmesine ve sakatlanmasına sebep
olmasına meydan vermemek;
37 - İhtiyar meclisleri
tarafından şahitlik için çağrılınca herhalde gelmek ve eğer gelmiyecek kadar
mazereti varsa bildirmek.
Madde 14 - Yapılması
köylünün isteğine bağlı olan şeyler şunlardır:
1 - Köyün evlerinde
ahırları odalardan ayrı bir yere yapmak;
2 - Ev, ahır, hela
duvarlarının iç ve dışları senede bir defa badanalanmak;
3 - Her köyün bir başından
öbür başına kadar olan yolları taş kaldırım ile döşemek;
4 - Köy mezarlığının köyden
ve caddeden uzak bir yerde, suların geldiği tarafta değil, akıp gittiği
tarafta olmasına çalışmak ve etrafını duvarla çevirerek içersine hayvan
girmesinin önünü almak ve mezarlığa gübre süprüntü dökmemek, herkes
mezarlarına iyi bakmak;
5 - Köyde bir çamaşırlık
yapmak;
6 - Köyde bir hamam yapmak;
7 - Pazar ve çarşı yerleri
yapmak;
8 - Köyün sınırı içinde
münasip yerlerde ve tepelerde orman yetiştirmek;
9 - Köyü, kasaba ve komşu
köylere bitiştiren yolların iki kenarına ağaç dikmek ve köy sınırı içindeki
yabani ağaçları aşılamak;
10 - Köyde ekilip biçilen
ve toplanan mahsulatın veya yapılan eşyanın değeriyle satılabilmesi için köy
namına alıcı adam aramak;
11 - Köy tarla ve
bahçelerini sulamak için bütün köye ortaklama ark yapmak;
12 - Köye ortaklama her
türlü ziraat, pulluk, orak, harman makineleri almak;
13 - Köyde peynir ve yağ
yapmak için makine almak;
14 - Köye ortaklama
değirmen yapmak veya getirtmek;
15 - Köylülerin giydiği
esvapları köyde dokutmağa çalışmak;
16 - Köylüden berber
yetiştirmek;
17 - Köylüden ayakkabıcı
yetiştirmek;
18 - Köylüden nalbant,
demirci, arabacı, kalaycı yetiştirmek;
19 - Ekinden çok gelir
almak için yapma gübre getirtmek;
20 - Köylünün bilgisini
artıracak kitap getirtmek;
21 - Yemeklik ve para ile
köy fıkarasına ve öksüzlere yardım etmek,kimsesiz
çocukları sünnet ettirmek
ve kızları evlendirmek için yardım etmek ve fukara cenazelerinin kefen
vesairesinin tedarikine çalışmak;
22 - Kazaen yanan veya
yıkılan fukara evlerini bütün köy yardımı ile yapmak;
23 - Bütün köy için
bankadan para kaldırmak ve tarla, bahçe, çift ve tohum almak isteyenlere
vermek ve bu paranın her sene borçlarını toplıyarak bankaya yatırmak;
24 - Köyde güreş, cirit,
nişan talimleri gibi köy oyunlarını yaptırmak;
25 - Kağnıları dört veya
iki tekerlekli arabaya çevirmek ve köy parasiyle
araba yapacak ve onaracak
bir tezgah açtırıp köy namına idare etmek;
26 - Her köyde köy
sandığından bir ambar yaptırıp bunun bir bölmesine harman zamanında
herkesten köy namına mahsullerine göre birer miktar zahire ödünç alınarak
konulmak ve bu zahireyi muhtaç köylülere gene köy namına yemeklik veya
tohumluk olarak ödünç vermek ve her sene ambarda artan zahireyi yeni mahsul
ile değiştirmek;
27 - Her sene köy namına
bir veya daha ziyade tarla ektirerek mahsulünü imece yoliyle biçip elde
ettikten ve gelecek sene için tohumu ayırdıktan sonra artanını satarak
parasını köy sandığına yatırmak;
28 - Köy namına iyi cinsten
boğa, aygır, teke, koç satın almak;
29 - Köy korusu olmayan
yerlerde koru yetiştirmek;
30 - Köyde sağlık işlerine
bakmak üzere bir sağlık korucusu bulundurmak, yok ise vilayet veya kaza
merkezinde açılacak sağlık derslerine adam göndererek yetiştirmek suretiyle
köyde istihdam etmek;
31 - Hükümet tarafından
sağlık işlerinde kullanılmak üzere verilecek ilaçları korumak.
32 - (Ek: 12/2/1954 -
6250/1. md.) Köye elektrik tesisatı vücuda getirmek.
ÜÇÜNCÜ FASIL
İmece ve köy parası
Madde 15 - Köy işlerinin
bir çoğu bütün köylü birleşerek imece ile yapılır.
Madde 16 - (Değişik:
5/7/1939 - 3664/1 md.)
Köy gelirleri, köy işlerini
gören köyün aylıklı adamlarının aylık ve yıllıklariyle köy sınırları içinde
yapılacak mecburi köy işlerine yetmezse:
En yüksek haddi yirmi
lirayı aşmamak üzere herkesin hal ve vaktine göre köy ihtiyar meclisi
kararıyla köyde oturanlara ve köyde maddi alakası bulunanlara salma salınır.
Madde 17 - Köy parası
şunlardır:
1 - İhtiyar meclisi
tarafından köylüye salınacak para;
2 - İşbu kanuna göre
alınacak ceza paraları;
3 - Köy namına yazılı emlak
ve arazi geliri;
4 - Yoliyle vakfedilen
arazi ve emlak geliri;
5 - Avarrız gelirleri (ağaç,
arazi, emlak, para);
6 - Hediye ve bağışlanmış
paralar ve mallar, (ianat ve teberruat);
7 - Köy namına ekilen tarla
geliri;
8 - Köy tezgah ve ambar ve
dükkanları geliri;
9 - Mühürlenecek
ilmühaberlerden alınacak para, (bu para ihtiyar meclisince yapılıp kaymakam
veya vali tarafından tasdik olunan cetvele göre alınır);
10 - Köy sınırı içindeki
taş, kireç, tuğla, kiremit, çorak, kil gibi ocaklardan alınacak para (nısıf
kutru elliden yüz metreye kadar olanlardan);
11 - Çay ve nehirler
üzerindeki kayık ve sallardan alınacak para, (senenin altı ayı işleyenlere
mahsustur. Bundan fazla işleyenler vilayet idarelerinindir);
12 - Köy sınırı içindeki
otlaklardan ve meralardan fazlasının kira paraları;
13 - Köyde satılmak için
kesilen hayvanlardan alınacak para, (zephiye resmi);
14 - Köy sınırı içinde
satılan hayvanlardan alınacak ihtisap resmi;
15 - Köy sınırı içinde
sahipsiz ağaçların ve yemişlerin geliri;
16 - Köy sınırı içindeki
kaplıcalar, maden suları, (şimdiye kadar belediye,
idarei hususiye, maliye,
evkaf ve eşhas tarafından yoliyle elde edilenler hariç);
17 - Geliri yetişmiyen
köylerde muhtar, imam, katip, korucu, sığırtmaç, danacı gibi köy adamlarının
aylıkları veya senelikleri için salınacak para veya mahsuller.
Madde 18 - Köy namına
harcanacak para iki türlüdür. Biri köylünün isteğine bağlı olmayan, diğeri
köylünün isteğine bağlı olandır.
Madde 19 - (Değişik:
2/6/1934 - 2491/2 md.)
Köylünün isteğine bağlı
olmayarak harcanacak paralar şunlardır :
1 - Köy muhtarının köy
derneğince kesilen aylık veya seneliği,
2 - Varsa katip aylığı,
3 - Köy namına yazılı veya
vakıf emlak ve arazinin vergi ve başka masrafı,
4 - Köyün mecburi işlerine
lazım olacak paralar,
5 - 12 nci madde mucibince
isteğe bağlı iken mecburi yapılan işlere lazım
olacak paralar,
6 - Köy işine bakacak
adamların aylığı.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Köy Muhtarının ve ihtiyar
meclisi azalarının seçilme yolu
Madde 20 - (Değişik:
26/10/1933 - 2329/1 md.)
Her köyde bir köy derneği,
bir köy muhtarı, bir de ihtiyar meclisi bulunur.
Köyde 24 üncü maddeye göre
köy muhtarını ve ihtiyar meclisi azalarını seçmeğe hakkı olan kadın ve erkek
köylülerin toplanmasına köy derneği derler. Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi
azaları doğrudan doğruya köy derneği tarafından ve köylü kadın ve erkekler
arasından seçilir. Köy muhtarı ihtiyar meclisinin başıdır.
Madde 21 - (Mülga:
18/7/1963 - 286/3 md.)
Madde 22 - (Mülga:
18/1/1984 - 2972/37 md.) Madde 23 - Köyün imamı ile muallimi veya
başmuallimi ihtiyar meclisinin her zaman azasıdırlar.
Madde 24 - (Mülga:
18/7/1963 - 286/3 md.)
Madde 25 - (Mülga:
18/1/1984 - 2972/37 md.)
Madde 26-27 - (Mülga:
17/7/1950 - 5672/3 md.)
Madde 28 - (Mülga:
18/7/1963 - 286/3 md.)
Madde 29 - (Mülga:
17/7/1950 - 5672/3 md.)
Madde 30 - (Değişik:
26/10/1983 - 2329/2 md.)
Karı, koca, ana, baba, kız,
oğul, gelin, güvey ve kardeşlerin ihtiyar meclisinde aza olarak bir arada
bulunmaları yasaktır. Bunların seçilmiş olduğu görülür ise içlerinden en çok
sayı kazanmış olan kadın veya erkek azalıkta bırakılır. Sayıları beraber
olur ise evli olan, ikisi de evli ise yaşı büyük olan, yaşları da beraber
ise çocuğu çok olan tercih olunur. Çocuk adedi de beraber olur ise kur'a
çekilerek kur'ada adı önce çıkan azalığa alınır.
Madde 31 - 32 - (Mülga:
7/7/1950 - 5672/3 md.)
Madde 33 - (Değişik:
18/7/1963 - 286/2 md.)
a) Köy muhtarlığına ve
ihtiyar meclisi üyeliğine seçildikten sonra:
1. Kısıtlı veya kamu
hizmetlerinden yasaklı olanlar,
2. İzinsiz olarak yabancı
Devlet resmi hizmetlerinde bulunanlar,
3. Ağır hapis cezasını
gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giyenler,
4. Taksirli suçlar hariç
olmak üzere 5 yıldan fazla hapis cezasiyle kesin olarak hüküm giyenler,
5. Zimmet, ihtilas,
irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye
kullanmak, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile kesin olarak
hüküm giymiş olanlar,
6. Devletin, katma bütçeli
idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köylerin, İktisadi Devlet
Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve müesseselerle ortaklarının ve
imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,
7. Cumhuriyet Senatosu
üyesi, milletvekili, il genel meclisi üyesi, belediye meclisi üyesi,
belediye başkanı olanlar,
8. Köy içlerinin
mütaahhidi, bu işlerle ilgili kimselerin kefili veya ortağı olanlar ve bu
cihetlerden köye borçlu bulunanlar,
Muhtar ve ihtiyar meclisi
üyeliğinden, il veya ilçe idare kurulunca çıkarılırlar.
b) Köy tüzel kişiliği ile
davacı ve davalı olan muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri bu davalarda köy
tüzel kişiliğini temsil edemezler. Yetkili temsilciyi köy derneği seçer.
BEŞİNCİ FASIL
Muhtarın göreceği işler
Madde 34 - Köyün sınırı
içinde köylüye ait işleri yapmak ve yaptırmak muh- tarla onun başında
bulunduğu ihtiyar meclisinin vazifesidir.
Madde 35 - Muhtarın
göreceği işler ikiye ayrılır:
1 - Devlet işleri;
2 - Köy işleri.
Madde 36 - Muhtarın
göreceği Devlet işleri şunlardır:
1 - Hükümet tarafından
bildirilecek kanunları, nizamları köy içinde ilan etmek ve halka anlatmak ve
kanunlar, nizamlar, talimatlar, emirler ile kendisine verilecek işleri
görmek;
2 - Köyün sınırı içinde
dirlik ve düzenliği korumak (asayişi korumak);
3 - Salgın ve bulaşık
hastalıkları günü gününe Hükümete haber vermek;
4 - Hekim olmayanların ve
üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasını menetmek ve Hükümete haber vermek;
5 - Köylünün çiçek ve
bulaşık hastalıklar aşısı ile aşılanıp hastalıktan kurtulmasına çalışmak;
6 - Köye gelip gidenlerin
niçin gelip gitmekte olduklarını anlamak ve bunlar içinde şüpheli adamlar
veyahut ecnebiler görülürse hemen yakın karakola haber vermek;
7 - Her ay içinde köyde
doğan, ölen, nikahlanan ve boşananların defterini yapıp ertesi ayın onuncu
gününden evvel nüfus memuruna vermek ve köyün nüfus defterini birlikte
götürerek vukuatı yürüttürmek;
8 - Vergi toplamak için
gelen tahsildarlara yol göstermek, yardım etmek ve tahsildarların
yolsuzluğunu görürse Hükümete haber vermek.
9 - Asker toplamak ve
bakaya ve kaçakları Hükümete haber vermek;
10 - Köy civarında eşkıya
görürse Hükümete haber vermek ve elinden gelirse tutturmak;
11 - Köylünün ırzına ve
canına ve malına el uzatan ve Hükümet kanunlarını dinlemiyen kimseleri köy
korucuları ve gönüllü korucularla yakalattırarak Hükümete göndermek;
12 - Köy sınırı içinde
yangın ve sel olursa köylüleri toplayıp söndürmeğe ve çevirmeğe çalışmak, (orman
yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi yardıma mecburdurlar.);
13 - Mahkemelerden
gönderilen celpname ve her türlü tezkere ve hükümleri lazım gelenlere
bildirerek istenilen işleri yapmak ve mahkeme mubaşirine ve jandarmaya
vazifesinde kolaylık göstermek;
14 - İhzar ve tevkif
müzekkereleri (bazı adamların kanun namına tutulmasını emreden mahkeme
kağıdı) gösterildikte aranılan kimseleri kağıdı getirenlere tutturmak;
15 - Zarar görenlerin
şikayeti ve bilip işidenlerin haber vermesi üzerine sorup araştırmak;
16 - Bu kanunda ismi geçen
davaları ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü almak.
Madde 37 - Muhtarın
göreceği köy işleri şunlardır:
1 - 13 üncü maddede sayılan
işleri ihtiyar meclisi ile görüşerek yapmak ve yaptırmak;
2 - 14 üncü maddede sayılan
işlerin yapılabilmesi için köylülere öğüt vermek;
3 - İhtiyar meclisi ile
görüştükten sonra köylüyü işe çağırmak;
4 - İhtiyar meclisi kararı
ile köy işlerine harcanacak parayı toplamak;
5 - Köy işlerine harcanacak
parayı topladıktan sonra harcamak için emir vermek;
6 - Bir ay içinde nerelere
ve ne kadar para harcamış ise gelecek ay başında hesabatını ihtiyar
meclisine vermek;
7 - Köy işlerinde hem
davacı, hem hasım olarak mahkemede bulunmak ve isterse mahkemeye diğer
birini yerine (vekil) göndermektir.
Madde 38 - Köy muhtarına
köy işlerini gördükleri zaman karşı gelen ve kötü söyliyenler Devlet
memuruna karşı koyanlar gibi ceza görürler.
Madde 39 - Muhtar
yazılarını köy katibine yazdırır. Köyde katip bulunmazsa bu işi köyün
muallimine ve yoksa imamına yaptırır.
Madde 40 - Köy muhtarının
köylü faydasına olmayan kararlarını kaymakam bozabilir. Fakat, onun yerine
kaymakam kendiliğinden karar veremez. Karar, gene köylü tarafından verilir.
Madde 41 - (Değişik:
18/7/1963 - 286/2 md.)
İl merkezine bağlı köylerde
vali, ilçelere bağlı köylerde kaymakamlar, muhtarın köy işlerini ve
kanunlarla verilen diğer görevlerini yapmadığını görürlerse muhtara yazılı
ihtarda bulunurlar. Buna rağmen iş görmiyen muhtar, yetkili idare kurulu
kararıyla görevinden uzaklaştırılır.
İhtiyar meclisinin göreceği
işler
Madde 42 - İhtiyar meclisi
en az haftada bir defa toplanıp konuşur. İhtiyar meclisini muhtar toplanmağa
çağırır. İhtiyar meclisi köy muhtarının çağırmadığı ve meclisin toplanma
günü olmadığı vakitlerde dahi köy muhtarına haber vererek kendi isteği ile
toplanabilir.
Madde 43 - İhtiyar meclisi
köy işlerini en ziyade lazım olandan başlayarak bir sıraya koyar ve biri
yapılıp bittikten sonra sırasiyle hepsini köylüye gördürmeğe çalışır. Evvel
yapılması lazım gelen sağlık, yol, mektep işlerinin geri bırakıldığı haber
alınır veya şikayet edilirse köyün bağlı olduğu kaymakam veya vali
tarafından gösterilen yolda yapılır.
Madde 44 - İhtiyar
meclisinin göreceği işler şunlardır:
1 - İhtiyar meclisi köylüye
ait işleri konuşur ve hangi işleri köylü tarafından kendileri çalışarak
doğrudan doğruya ve hangi işlerin para ile veya ırgat ile görülebileceğine
karar verir. "Köy işlerinden köy ahalisinin imece ile çalışarak yapacakları
işi, köylünün çift ve çubuğu ile uğraşmadıkları boş zamanlara bırakır."
2 - (Değişik: 12/2/1954 -
6250/2 md.) İhtiyar Meclisi bu Kanunun 13 ve 14 üncü maddelerinde yazılı
mecburi ve ihtiyari işleri yapmak için lüzumu halinde köy sınırı içindeki
gayrimenkulleri değer pahasiyle satın alır. Mal sahibi razı olmazsa köyün
bağlı bulunduğu kaza veya vilayet idare heyeti işi gözden geçirir. İdare
heyetinin kararına söz yoktur.
3 - Tarlası olmayan veya
yetişmiyen köylüye köyün sınırı içinden boz haliden bir parça ayırıp vermek
ve tasarrufu malsandığına veya sair dairelere geçmiş olan araziyi köy namına
satın alıp arazisi olmayanlara vermek ve bedelini taksitle köy sandığına
ödetmek mecburidir.
4 - İhtiyar meclisi
köylünün kaçar gün çalışacağını kestirir.
5 - Köy işi için beher
köylüye haline göre salınacak paranın ne olacağını keser.
Madde 45 - Paranın
harcanmasında hiçbir fenalık olmamasına ve faydasız yere para verilmemesine
köy muhtarı ve ihtiyar meclisi azaları göz kulak olurlar ve paranın
harcanmasında fenalık ve yolsuzluk olduğu Hükümetçe anlaşılırsa kaza idare
meclisinin hükmü ile Tahsili Emval Kanununa göre köy muhtarı ve ihtiyar
meclisi azasının malları satılarak köylünün parası ödenir.
Madde 46 - (Değişik:
7/7/1950 - 5672/2 md.)
Mecburi işleri gördürmiyen
ve toplanması isteğe bağlı olmayan paraları toplamayan ve toplattırmayan köy
muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerine köyün bağlı bulunduğu idare kurulunca
10 liradan 50 liraya kadar para cezası hükmolunur. Bu ceza Maliyece Tahsili
Emval Kanununa tevfikan tahsil ve köy sandığına teslim olunur.
İki ve daha ziyade köylere
düşen işler
Madde 47 - İki ve daha
ziyade köyler arasındaki işler için o köylerin muhtar ve ihtiyar meclisleri
kendi aralarında kararlaştıracakları bir köyde toplanarak konuşurlar ve ne
türlü yapılacağını ve her köyün o işte ne türlü yardım edeceğini
kararlaştırırlar ve ondan sonra Hükümete haber vererek alacakları izne göre
işe başlarlar.
Madde 48 - İki veya daha
ziyade köylere düşen işler için köylerin ihtiyar meclisleri kendi aralarında
anlaşamazlarsa bunlardan bir tarafın dilemesi üzerine köyün bağlı olduğu
Hükümet reisi işe karışır ve o köylerin ihtiyar meclislerini toplıyarak işi
bitirir.
ALTINCI FASIL
İhtiyar meclislerinin
göreceği davalar
Madde 49 - 52 - (Mülga:
18/7/1963-286/3 md.)
Madde 53 - İhtiyar
meclisleri köylünün iki tarafın uzlaşmasiyle bitirilebilen her türlü
işlerini görürler. (Sulh).
Madde 54 - 55 - (Mülga:
2/7/1941 .4081/36 md.)
Madde 56 - 13 üncü maddede
yazılan mecburi işleri yapmıyan köylüden ihtiyar meclisinin kararıyla haline
göre bir kuruştan yüz kuruşa kadar ceza alınır. Ceza parasını vermiyenler
hakkında (66) ncı maddeye göre muamele yapılır. Cezaya mahküm olan adam o
işten gene kaçarsa evvelki ceza iki kat olarak alınır.
İhtiyar meclisince salınan
parayı ödemeyenlerden iki katı (66) ncı maddeye göre tahsil olunur.
YEDİNCİ FASIL
Davaların nasıl görüleceği
Madde 57 - 65 - (Mülga:
18/7/1963-286/3 md.)
Madde 66 - Köyce salınan
parayı ve ihtiyar meclisince hükmedilen paraları vermiyenlere yirmi bir gün
zarfında borcunu vermesi için köy muhtarı tarafından haber gönderilir. Yirmi
bir günün sonunda borçlu gene borcunu vermezse ihtiyar meclisinin mazbatası
Hükümete gönderilir. Vali veya kaymakam veya nahiye müdürü aşağıdaki usule
göre parayı tahsil ve köy sandığına veya ihtiyar meclisi vasıtasıyle
alacaklılara teslim eder. Şöyle ki:
1 - Borçlu veya cezalıya
lazım olandan gayri ev eşyası satılmak suretiyle alınır. Fazla eşyası
bulunamazsa veyahut alınan eşya borcu ödeyemezse bir yerden diğer bir yere
götürülebilen diğer malları, bu da yoksa tarla bağ ve bahçe gibi bir yerden
diğer bir yere götürülemiyen malları satılır. Çift ve çubuğu ve çift
hayvanatı satılamaz.
2 - Ev eşyasiyle bir yerden
diğer bir yere naklonulabilen her nevi eşya haczi gününden başlayarak üç gün
içinde ihtiyar meclisinin gözü önünde ve kasabada belediye vasıtasıyle
sattırılır. Yetecek kadarı köy sandığına veya alacaklıya ve üst tarafı mal
sahibine verilir. Üç gün içinde borcunu verenlerin malı geri verilir.
3 - Oturduğu ev ile geçimi
için lazım olan tarla, bağ, b ahçenin ve dört senelik mahsulü veya kirası
borca yetişen ve bir yerden diğer yere götürülemiyen malların satılması
yasaktır.
4 - Haczolunan ve bir
yerden diğer yere götürülemiyen mallar yirmi gün müddetle müzayedeye
çıkarılır. Bu müddet bittikte sürülen peyler kafi görülürse on gün müddetle
askıya alınır ve on gün bitince herkaç kuruşa çıkmış ise Hükümetçe talibine
ihale olunur.
5 - Satılan şeylere köy
ihtiyar meclisi azaları doğrudan doğruya kendileri veya başkaları
vasıtasiyle pey süremezler ve satın alamazlar.
Madde 67 - (Mülga:
18/7/1963-286/3 md.)
SEKİZİNCİ FASIL
Köy korucuları ve göreceği
işler
Madde 68 - Köy sınırı
içinde herkesin ırzını, canını ve malını korumak için köy korucuları
bulundurulur.
Madde 69 - Her köyde en
aşağı bir korucu bulunur. Nüfusu binden yukarı köylerde her beş yüz kişiye
bir korucu daha tutulur.
Madde 70 - Korucular
ihtiyar meclisi tarafından tutulur ve köy muhtarının vereceği haber üzerine
kaymakamın buyurultusu ile işe başlar.
Madde 71 - (Değişik:
12/5/1928 - 1256/1 md.)
Korucuların 22 yaşından
küçük ve altmış yaşından büyük olmaması ve bir cürüm ile cezalandırılmamış
ve iyi huylu tanınmış bulunması ve herkesle kavga çıkarmak, serhoşluk gibi
huysuzlukları olmaması şarttır.
Madde 72 - Korucular köy
muhtarının emri altındadır. Resmi işlerde onun her emrini tutmağa mecburdur.
Madde 73 - Korucular
silahlıdırlar. Kendilerine karşı gelenler jandarmaya karşı gelmiş gibi ceza
görürler.
Madde 74 - Köy muhtarı ve
ihtiyar meclisi mahsul zamanlarında çapulcular ve eşkiya türemiş ise
yağmadan köy halkını korumak için köylünün eli silah tutanlarından lüzumu
kadarını gönüllü korucu ayırarak bunların isimlerini bir kağıda yazıp
kaymakama götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü korucular asıl
korucularla beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy ve köylüyü korurlar.
(Ek: 26/3/1985 - 3175/1 md.;
Değişik: 7/2/1990 - 3612/2 md.) Bakanlar
Kurulunca tespit edilecek
illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine
ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya ne sebeple
olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması
hallerinde de, Valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile yeteri
kadar "geçici köy korucusu" görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilen
geçici köy korucularına görevleri süresince ödenecek ücret ile hizmetin
bitiminde verilecek tazminat miktarı ve giyim bedelleri İçişleri ile Maliye
ve Gümrük Bakanlıklarınca müştereken tespit edilir ve Maliye ve Gümrük
Bakanlığı bütçesinin ilgili transfer harcamaları bölümünden İçişleri
Bakanlığı bütçesine aktarılacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır.
(Ek : 26/3/1985 - 3175/1 md.)
Köy Korucuları ve Geçici Köy Korucularının görevde bulundukları süre içinde
yaralanmaları, sakatlanmaları veya ölümleri halinde "2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.
Madde 75 - Koruculara
verilecek silahlar ve cephaneler Hükümet tarafından ihtiyar meclisine
mazbata mukabilinde demirbaş olarak verilir.
Madde 76 - Korucular
kendilerine verilen resmi silah ve cephaneleri ancak kendileri kullanırlar.
Başkalarına emanet veremezler.
Madde 77 - Korucular
aşağıdaki hallerde silah kullanabilirler:
1 - Vazifesini yaparken
kendisine saldıran ve hayatını tehlikeye koyan kimselere karşı hayatını
korumak için mecburi olursa;
2 - Vazifesini yaparken
ahaliden bir kimsenin can veya ırz tehlikesi altında kaldığını görür ve onu
kurtarmak için başka bir çare bulamaz da bunalırsa;
3 - Cürmü meşhutta (yani
yapılırken veyahut yapıldıktan sonra henüz izi meydanda iken) bir cinayetin
failini yahut maznun bir şahsı yakalamak istediği halde o kimse silahla
karşı korsa;
4 - Tutulan bir cani kaçar
ve "dur" emrini dinlemez ve onu tekrar yakalamak için silah kullanmaktan
başka çare bulunmazsa;
5 - Eşkiya takibi sırasında
yatak olan yerlerden süpheli bir adam çıkar ve korucunun "dur" emrine itaat
etmeyip kaçarsa.
Yukarda sayılan ahvalden
maada korucu silahını kullandığından dolayı ceza görür. Korucu silah
kullanmağa mecbur olduğu zaman bile mümkün mertebe öldürmeksizin yaralıyarak
tutmağa dikkat eder.
Madde 78 - (Değişik:
22/9/1941 - 4114/1 md.)
1 - (Değişik: 4/7/1988 -
KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990-3612/3 md.)
Korucuların kıyafetleri ve
silahlarının şekli İçişleri Bakanlığınca tayin olunur.
2 - Korucu elbiselerinin
parası köy gelirinden senede bir defa verilir.
İki senede bir de gocuk
veya kepenek verilir.
3 - Korucular, ellerine
verilen koruculuk cüzdanını daima üzerinde bulundurur ve korucusu olduğu
köyün adı kalın yazı ve vilayet ve kaza adları ince yazı ile yazılmış olmak
üzere gösterilen örneğe göre pirinçten bir levhayı göğüslerinin sol tarafına
daima asmağa mecburdurlar.
4 - Korucuların
taşıyacakları silahların cinsi harb silahlarındandır.
Madde 79 - Ölen veya
koruculuğu bırakan veyahut çıkarılan korucuların silah, fişek, tezkere ve
levhaları ve gocuk veya kepeneği, yerlerine geleceklere verilmek üzere köy
muhtarı tarafından alınıp saklanır.
Madde 80 - Vazifesinde
kayıtsızlığı ve tenbelliği ve aşağıda sayılan yasak işleri yapan korucular,
ihtiyar meclisi tarafından ilk defasında tekdir, ikincisinde tevbih olunur
ve her iki ceza da tezkerelerine işaret edilir. Üçüncü defasında işten
çıkarılır.
Madde 81 - Koruculara yasak
olan işler şunlardır:
1 - Koruculuktan başka iş
yapmak: mesela dükkan, kahvehane, han açıp işletmek veya bunlara ortaklık
etmek;
2 - Köylüden herhangi
birinin veya kendi hizmetinde bulunmak için izinsiz vazifesini terketmek;
3 - Koruduğu bağ ve bahçe
ve ekinlerden fuzili faydalanmak;
4 - Kendi hayvanlarını
otlatmak ve köye çobanlık etmek;
5 - Levha, elbise ve silah
ve cüzdanını üzerinde taşımamak veya değiştirmek.
Madde 82 - Silahını ve
cephanesini kayıtsızlığı yüzünden kaybeden veya isteğiyle aharın eline
geçmesine sebep olan korucu hemen çıkarılarak hakkında ayrıca ceza yapılmak
üzere Hükümete haber verilir ve silah ve cephane parası ödettirilir.
DOKUZUNCU FASIL
Köy imamları
Madde 83 - Köy imamları köy
derneğinin intihabı ve müftünün buyurultusiyle
tayin olunurlar. Bu kanunun
neşri tarihinde mevcut olan imamlar yeniden buyrultu almağa mecburdurlar.
Madde 84 - İmam olacaklar
yirmi dördüncü maddeye göre (ikinci fıkrasından başka) lazım gelen sıfatları
haiz olmakla beraber ilmihal, amalierbaa ve kafi derecede Türkiye coğrafyası
ve Türk ve İslam tarihini ve sağlık işlerini bilmek ve okunaklı yazı yazmak
lazımdır.
Madde 85 - Köy imamlarına
köyce şimdiye kadar ne veriliyorsa gene o verilecektir. Ancak verilen şeyler,
ihtiyar meclisi vasıtasiyle toplanır ve verilir.
Madde 86 - Bir köyde birden
fazla imam bulunursa ihtiyar meclisinde aza olarak bulunacak imamı kaymakam
seçer.
ONUNCU FASIL
Müteferrik maddeler
Madde 87 - Türkiye
Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunmıyan gerek şahıslar, gerek şahıs hükmünde
olan cemiyet ve şirketlerin (eşhası hususiye ve hükmiye) köylerde arazi ve
emlak almaları memnudur.
(Ek fıkra: 21/6/1984-3029/2
md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 13/6/1985 tarih, E. 1984/14, K. 1985/7
sayılı Kararı ile.)
(Ek fıkralar:
22/4/1986-3278/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 9/10/1986 tarih, E.
1986/18, K. 1986/24 sayılı kararı ile.)
Madde 88 - Ecnebi tebaası
köylerde ikamet etmek için Dahiliye Vekaletinden resmi tezkere alacaklardır.
Bu tezkerelerin verilip verilmemesi ve ikamet müddetlerinin azaltılıp
çoğaltılması Dahiliye Vekaletine aittir.
Madde 89 - İşbu Köy Kanunu
kadın ve erkek nüfusu yüz elliden yukarı olan köyler içindir. Nüfusu yüz
elliden aşağı olan köyler bu kanuna göre köy ahalisinden seçim hakkı
olanların yarısından çoğunun istemesiyle etrafındaki bir saat ve ondan aşağı
olan köylerden birine bağlanırlar veyahut vali veya kaymakam bu kanunun
hangi maddeleri yapılacağını ayrıca emreder. Bu kabil köyler hiçbir köye
bağlanmaz ve vali veya kaymakam da hiçbir emir vermezse eski göreneklerine
göre işlerini yaparlar.
Madde 90 - Yüz elli
nüfustan aşağı birkaç köy bir arada bulunursa her köydeki seçim hakkı
onların yarısından çoğunun isteğiyle birleşerek bu kanuna göre bir köy
olurlar.
Madde 91 - İşbu kanunun bir
tanesini köy odasında diğer bir tanesini de kö- yün cami veyahut mektebinde
bulundurmayan köy muhtarı kaymakamın emriyle köy sandığına beş lira ceza
parası verir.
Madde 92 - İşbu kanundaki
cezayinakdiler köy sandığının varidatıdır.
Madde 93 - Köy mühürleri bu
kanuna merbut numune veçhile bir çeşitle vilayetlerce yaptırılıp gönderilir.
Köy mühürü bir kutu içinde bulundurulur ve üzeri ihtiyar meclisinin en az
iki azası tarafından mühürlenir ve ihtiyar meclisi önünde açılır.
Madde 94 - İşbu Köy Kanunu
köy mekteplerinde çocuklara belletilir.
Madde 95 - İşbu kanuna
muhalif ve köylere ait bütün kanunlar, nizamlar ve maddeler kaldırılmıştır.
Ek Madde 1-(5/7/1939 tarih
ve 3664 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek
teselsül için numaralandırılmıştır.)
Salma köyde oturanlar için
hane başına tevzi edilir. Bir hanede oturanların kendilerine ait gelirleri
olduğu takdirde bunlar dahi ayrı hane sahibi sayılırlar. Salma tevzi
edilirken her hanenin tediye kudreti esas olarak gözönünde tutulur.
Köy haricinde oturup da
köyde maddi alakası bulunanların vergi miktarı, o köydeki alaka ve
istifadelerinin derecesi nisbetiyle ölçülür ve ona göre tayin olunur.
Ek Madde 2 - (5/7/1939
tarih ve 3664 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye
çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.) Köyün aylıklı adamlarının
ücretleriyle mecburi işlerden başka hiç bir iş için ve hiç bir nam ve
maksatla salma salınamaz. Bu suretle toplanan paralar bu işlerden maada hiç
bir yere ve hizmete tahsis olunamaz.
Ek Madde 3 - (5/7/1939
tarih ve 3664 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye
çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.) Köy İhtiyar meclisi salınacak
salmanın nisbet, cins ve mikdarını İkincikanun ayı içinde tayin ve tevzi
cetvellerini tanzim ederek on beş gün müddetle umumun görebileceği yerlere
asmak suretiyle ilan ve hariçte bulunanlara tebliğ eder. Salınan salmalarda
kanun hükümlerine uygunsuzluk veya nisbetsizlik olduğunu iddia edenler ilan
veya tebliğ müddetinin hitamından itibaren on gün içinde itirazlarını köy
muhtarına söylerler veya yazı ile bildirirler ve müracaatlarını tutulacak
deftere yazdırarak bir ilmühaber alırlar.
Köy ihtiyar meclisi bir
hafta içinde itirazlara bakarak kararını vermeğe ve itiraz edenlere
bildirmeğe mecburdur. Bu kararlar aleyhine tebliğ tarihinden itibaren on beş
gün içinde merkez kazasında valiye, diğer kazalarda kaymakamlara müracaat
edilebilir. Bunların verecekleri kararlar kat'i olup aleyhine Devlet
Şurasına müracaat edilemez.
Ek Madde 4 - (5/7/1939
tarih ve 3664 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmü olup, ek maddeye
çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.) Salma kararlarının köy karar
defterine geçirilmesi ve tadilatının işaret olunması mecburidir.
Ek Madde 5 - (5/7/1939
tarih ve 3664 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi hükmü olup, ek maddeye
çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Salma mükellefiyetini aynen
veya nakden ifa edemeyenler bedenen çalıştırılabilirler.
Ek Madde 6 - (Ek: 18/7/1963
- 286/1 md.)
Seçim tutanaklarının
verilmesi ilçe seçim kurullarına aittir. Bu kurullar, muhtarlığa ve ihtiyar
meclisi asil ve yedek üyeliklerini kazananların tutanaklarını
geciktirmeksizin verir. İlçe seçim kurulu başkanı köy muhtarlığına ve
ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliğine seçilenleri gösteren tutanağın bir
suretini o seçim çevresinde derhal ilan ettirir. Diğer bir suretini de bir
hafta süre ile ilçe seçim kurulu kapısına astırır.
Muhtarlıkları, ihtiyar
meclisi asıl ve yedek üyeliklerini kazananların köyler itibariyle bir
listesi ilçe seçim kurullarınca vali veya kaymakamlara verilir.
Ek Madde 7 - (Ek:
18/7/1963-286/1 md.)
İlçe seçim kurullarının
kararlarına; 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri
ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun 129 uncu maddesinde belirtilen
süreler içinde, Seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında, İl
seçim kurullarına itiraz edilebilir. İl seçim kurulları itirazları
inceliyerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlarlar. İl seçim
kurullarınca muhtar ve ihtiyar meclisi seçimlerinin iptali halinde aşağıda
yazıldığı şekilde hareket edilir.
A) Muhtar ve ihtiyar
meclisi seçimi iptal edilmişse eski muhtar ve ihtiyar meclisi yeni seçim
yapılıncaya kadar görevlerine devam ederler.
B) Sadece muhtar seçimi
iptal edilmişse yeni muhtar seçilinceye kadar muhtarlık görevlerini yeni
seçilen birinci üye görür. (Muhtarın geçici olarak görevini yapamıyacağı
hallerde de görevi, aldıkları oy sırasına göre üyeler tarafından yürütülür.)
C) Yalnız ihtiyar meclisi
seçimi iptal edilmişse eski meclis yeni seçime kadar görevine devam eder.
Ek Madde 8 - (18/7/1963 -
286/1 md. ile gelen ek 9 uncu madde hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.) Devlet İstatistik Enstitüsü İlçe seçim kurulları tarafından
seçimi takip eden bir ay zarfında kendisine intikal ettirilecek belgelere
dayanarak köyler itibariyle seçmenler sayısını, oy kullananlar sayısını ve
muteber sayılan oy sayısını, seçimi takip eden bir yıl içinde yayımlar.
Ara seçimlerinin sonuçları
Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanmaz.
Ek Madde 9 -
(20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 11 inci md. hükmü olup madde numarası
teselsül ettirilmiştir.)
Köy muhtarı, köy ihtiyar
meclisinin olumlu kararını aldıktan sonra, köy yerleşme planının yapılmasını
bağlı bulunduğu mülki amirinden talep edebilir.
Köy yerleşme planı, köy
yerleşik ve gelişme alanını ihtiva eder.
Ek Madde 10 -
(20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 12 inci md. hükmü olup madde numarası
teselsül ettirilmiştir.) Valilikçe resen veya köy muhtarının talebi uygun
bulunduğu takdirde, köy yerleşme planının yapılması için Köy Yerleşme Alanı
Tespit Komisyonuna gönderilir. Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu, Vali
Yardımcısı başkanlığında Maliye ve Gümrük, Bayındırlık ve İskan, Tarım Orman
ve Köyişleri Bakanlıkları ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü mahalli
kuruluşlarının birer teknik elemanı ile köy temsilcisinden oluşur.
Gerektiğinde bu komisyona ilgili diğer kuruluşlardan da uzman eleman iştirak
ettirilir.
Komisyon, köyün halihazır
ve gelişme durumunu dikkate alarak, konut ve genel ihtiyaçlarına göre köy
yerleşme planını düzenler. Bu plan üzerinde Tarım Orman ve Köyişleri
Bakanlığı, meri İmar Kanunu ve bu konudaki yönetmelik hükümlerine tabi
olmaksızın, parsellerin konumunu belirleyen işleri yapar veya yaptırır. Bu
plan valilikçe onaylanarak kesinleştirilir ve yürürlüğe girer.
Ek Madde 11 -
(20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 13 üncü md. hükmü olup madde numarası
teselsül ettirilmiştir.)
Komisyon kararı ve köy
yerleşme planı köy muhtarlığına tebliğ edilir. İtiraz edilmezse valinin
onayı ile kesinleşir. Köy muhtarı köy ihtiyar meclisinin kararına dayanarak
komisyon kararına karşı en geç 30 gün içinde valiliğe itiraz edebilir,
itiraz valilikçe 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar kesindir.
Kesinleşen kararlar Tarım
Orman ve Köyişleri Bakanlığı tarafından uygulanır.
Ek Madde 12 - (20/5/1987 -
3367/1 md. ile gelen ek 14 üncü md. hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.)
Köy yerleşme planında konut
alanı ve köy genel ihtiyaçlarına ayrılan yerler, Devletin hüküm ve tasarrufu
altında bulunan mera, yaylak, seyrangah, yol, harman ve panayır yerleri gibi
alanlar ve Hazinenin mülkiyetinde olup kamu hizmetine tahsis edilmemiş
taşınmaz mallar köy yerleşme planının onayı ile bu vasıflarını kendiliğinden
kaybeder ve valiliğin talebi üzerine köy tüzelkişiliği adına resen tapuya
tescil edilir.
Ek Madde 13 - (20/5/1987 -
3367/1 md. ile gelen ek 15 inci md. hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.) Köy tüzelkişiliği adına, köy yerleşme planına göre en çok
2000 m2 olmak üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy
nüfusuna kayıtlı olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi
kararı ile rayiç bedel üzerinden satılır.
Satış bedeli peşin veya en
çok 5 yılda ve 5 eşit taksitle tahsil edilerek, o köyün imar işlerinde
kullanılmak üzere köy sandığına yatırılır.
Köy ihtiyar meclisince
satılan parseller üzerine satış tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde bina
yapılması zorunludur.
Hak sahipleri bu yerleri 10
yıl müddetle başkalarına devir ve temlik edemezler.
Ek Madde 14 - (20/5/1987 -
3367/1 md. ile gelen ek 16 ncı md. hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.)
6831 sayılı, Orman, 2634
sayılı Turizmi Teşvik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma,
1051 sayılı Kanunla değişik 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler
Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair ve 2565 sayılı
Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunları bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Bu Kanunun hükümleri,
belediye mücavir alanında bulunan köyler için, valinin teklifi ve
Bayındırlık ve İskan Bakanlığının onayı ile uygulanır.
Ek Madde 15 - (20/5/1987 -
3367/1 md. ile gelen ek 17 inci md. hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.)
Komisyonun teşkili, çalışma
ve karar verme esas ve usulleri, köy tüzelkişiliği adına yapılacak tesciller,
köy yerleşme planı düzenleme esas ve usulleri, ihtiyaç sahiplerinde aranan
vasıflar, devir yasakları, taşınmaz malların amaca uygun kullanılma esasları,
rayiç bedel tayini, satış esasları ve diğer hususlar, bir yönetmelikle
belirlenir.
Bu yönetmelik, kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlünce ve ilgili
kuruluşların görüşleri alınarak hazırlanır.
Madde 96 - İşbu kanunun
hükümleri neşir ve ilanı tarihinden başlar.
Madde 97 - İşbu kanunun
hükümlerini yaptırmağa Dahiliye ve Adliye Vekilleri memurdur.
442 SAYILI KANUNDA EK VE
DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI
KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten kaldırılan
--------------------------------
Kanun veya Kanun Hükümleri
Tarihi Sayısı Maddesi
-------------------------------------- -------- ---------
--------------
20 Temmuz 1330 tarihli Kır
Bekçileri Kanu-
nunun bu Kanuna uymayan
hükümleriyle Köy
Kanununun 54 ve 55 inci
maddeleri 2/7/1941 4081 36
442 sayılı Köy Kanununun
26, 27, 29, 31 ve
32 nci maddeleri ile 41
inci maddesinin
(Kaymakamın seçim için köy
derneğini
toplamasına) dair olan
hükmü 7/7/1950 5672 3
442 sayılı Köy Kanunun 21,
24, 28, 49, 50, 51,
52, 57, 58, 59, 60, 61, 62,
63, 64, 65 ve 67 nci
maddeleriyle 5672 sayılı
Kanunun ek 1, ek 2 ve
ek 3 üncü maddeleri ve
5998, 6835,7366 sayılı
kanunlar
18/7/1963 286 3
18/7/1963 gün ve 286 sayılı
Köy Kanununda
değişiklik yapılmasına dair
Kanunun, seçimlerle
ilgili ve 2972 sayılı
Kanuna aykırı hüküm-
leri
18/1/1984 2972 37
442 SAYILI KANUNA EK VE
DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRiŞ TARİHİNİ
GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte
Yür. Giren Maddeler Giriş Tarihi
----------
----------------------------------------- ---------------
684 --
2/12/1925
1256 --
1/5/1928
2329 --
28/10/1933
2491 --
6/6/1934
3664 --
11/7/1939
4081 --
10/7/1941
4114 --
25/9/1941
5672 --
12/7/1950
5998 --
13/1/1953
6169 --
24/7/1953
6250 --
19/2/1954
6835 --
10/9/1956
7165 --
25/11/1958
7366 --
29/7/1959
286 --
26/7/1963
906 --
15/7/1967
1252 --
22/4/1970
2108 --
10/9/1977
2972 --
18/1/1984
3029 --
28/6/1984
3175 --
4/4/1985
3278 --
6/5/1986
3367 --
26/5/1987
KHK/336
-- 5/8/1988
4342 --
28/2/1998
|
